ایده راه اندازی یک مدرسه طبیعت را دارید؟

آیا ایده راه اندازی یک مدرسه طبیعت را دارید و نمی دانید از کجا شروع کنید؟ چطور مجوز بگیرید؟ چقدر سرمایه گذاری لازم دارید؟

من مدرسه طبیعت کاوی کنج را تاسیس کردم و یک سال و نیم مدیریت آن را داشته ام. الان دیگر در کاوی کنج کار نمی کنم و در کسب و کار اجتماعی دیگری با نام کشمون www.keshmoon.com برای کمک به کشاورزهای زعفرانکار و نجات قنات ها در خراسان جنوبی، مشغول هستم.
بر اساس تجربه ام در تاسیس مدرسه طبیعت کاوی کنج در مشهد و آنچه که از عبدالحسین وهاب زاده آموخته ام، می توانم پیشنهادات زیر را بدهم (توجه کنید که اینها پیشنهادات شخصی من هستند و هر فرد خود درباره روند کاریش تصمیم می گیرد).

عبدالحسین وهاب زاده، مبدع مدرسه طبیعت در ایران

عبدالحسین وهاب زاده، مبدع مدرسه طبیعت در ایران

گام های پیش از شروع:
۱٫ کتاب “کودک و طبیعت” چاپ انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، ترجمه عبدالحسین وهاب زاده و آرش حسینیان را تهیه کنید. اگر نمی دانید از کجا تهیه کنید می توانید از طریق وب سایت انتشارات (لینک وب سایت انتشارات) با آنها تماس بگیرید و نماینده انتشارات را در شهر خود بیابید و یا سفارش بدهید تا برای شما با پست ارسال کنند.
کتاب را که تهیه کردید از نظر من حتمن فصل ۱۲ بعد فصل ۱۱ و بعد ۵ و بعد ۴ را مطالعه کنید.

۲٫ مستند زنگ طبیعت را که چهل دقیقه است و صحبت های آقای وهاب زاده درباره مفهوم مدرسه طبیعت می باشد، از این لینک ببینید.

۳٫ با هماهنگی قبلی با مدرسه طبیعت کاوی کنج در زمانی که کودکان در مدرسه طبیعت حضور دارند، از آن بازدید کنید. این بازدید بسیار مهم است چون شما یک مدرسه طبیعت را در عمل می بینید، می توانید با کارکنان و والدین صحبت کنید و واکنش و نحوه فعالیت کودکان را ببینید. همچنین دیدی از چگونگی زیرساخت فیزیکی مدرسه طبیعت به دست می آورید.
برای تماس و هماهنگی با مدرسه طبیعت کاوب کنج، به این لینک مراجعه کنید.
شما می توانید به یک مدرسه طبیعت که به محل سکونت شما نزدیک تر است نیز مراجعه کنید. ولی توصیه من مدرسه طبعیت کاوی کنج است که قدیمی ترین است و فضای فیزیکی و فرایندهای کاری آن پخته شده است.

تا این مرحله دیدی واقعی تر نسبت به مدرسه طبیعت به دست آورده اید و با ذهنی روشن تر می توانید تصمیم بگیرید که آیا مایلید یک مدرسه طبیعت تاسیس کنید یا نه.

اگر مایل بودید که مسیر خود را ادامه بدهید و یک مدرسه طبیعت در شهر خود تاسیس کنید، قدم های بعدی به شکل زیر ممکن است، باشند:

اولین قدم های اجرایی برای تاسیس مدرسه طبیعت:

۱٫ یک قطعه زمین تهیه کنید. مساحت زمین هرچه بزرگتر باشد بهتر است اما کمتر از ٣٠٠٠ متر نبایست باشد.
– این زمین می تواند داخل فضای شهری باشد یا کمی از آن فاصله داشته باشد. ملاک این است که والدین احساس ایمنی و راحتی برای فرستادن کودکان خود به مدرسه طبیعت داشته باشند.
– برای تهیه زمین می توانید خود مستقیم اقدام کنید و زمینی بخرید یا اجاره کنید. یا به سراغ خیرین بروید و یا به سراغ نهادهای دولتی بروید. به عنوان مثال مدرسه طبیعت کاوی کنج ابتدا طرحی بود در پارک علم و فناوری خراسان رضوی، مرکز رشد کشاورزی. بعد از یک سال و اندی فعالیت در فضای این نهاد دولتی به دلیل تغییر مدیریت در زیرمجموعه جهاد کشاورزی و سختگیری های بی مورد، کاوی کنج مجبور به ترک این فضای دولتی شد و در زمینی که از سوی یک خیر در اختیار قرار گرفت، مستقر شد. مدرسه طبیعت کیکم در کرمانشاه در ملک شخصی مدیران آن واقع است، مدرسه طبیعت تبریز در زمینی واقع است که اجاره ای است، در یزد یک مدرسه طبیعت، در زمین گرفته شده از اوقاف فعال است، در قائن موفق شده اند برای مدرسه طبیعت از منابع طبیعی زمین بگیرند، در بیرجند از شهرداری برای مدرسه طبیعت کنکاج زمین گرفته اند و…. شما خود باید تلاش کنید و گزینه های مختلف را با سختکوشی و هوشمندی پیگیری کنید، تا زمین مناسب را برای مدرسه طبیعت خود بیابید.
پیشنهاد می کنم قبل از اینکه به شکل قطعی زمین را در تملک خود بگیرید، با آقای وهاب زاده تماس بگیرید. با ارسال چند عکس و توصیف ساده ای از زمین می توانید، مطمئن شوید که آیا زمین برای تاسیس یک مدرسه طبیعت مناسب می باشد یا نه.

۲٫ پس از تهیه زمین باید آماده سازی های لیست شده در این لینک را در زمین خود انجام بدهید.

۳٫ شما و سایر همکاران اصلی شما باید در یک دوره “آموزش تسهیلگری مدرسه طبیعت” شرکت کنید. در حال حاضر این دوره تنها در مدرسه طبیعت کاوی کنج که قدیمی ترین مدرسه طبیعت ایران می باشد برگزار می شود.
نقطه پر فروغ این دوره همراهی با عبدالحسین وهاب زاده و ارتباط نزدیک با ایشان می باشد. این کارگاه دیدگاه شما را درباره چیستی و نحوه کار و اداره مدرسه طبیعت عمق خواهد بخشید.
در طی دوره با آقای وهاب زاده درباره برنامه کاری خود و پیشرفت هایی که در فرایند تاسیس مدرسه طبیعت تان داشته اید، صحبت کنید.
برای ثبت نام در دوره آینده (که ممکن است زود پر شود) با مدرسه طبیعت کاوی کنج در تماس باشید.

۴٫ پس از آماده سازی کامل زمین و طی کردن “دوره آموزش تسهیلگری” در کاوی کنج، از دایره دوستان و اقوام نزدیک خود کودکان ۵ تا ۱۱ سال را فرابخوانید و چند برنامه اولیه در مدرسه طبیعت خود برگزار کنید. در صورتی که این برنامه ها به شکل خوبی پیش رفت و این احساس را داشتید که آماده شروع به کار رسمی هستید، با آقای وهاب زاده تماس بگیرید و اعلام آمادگی برای شروع به کار رسمی کنید. ایشان یا خود یا نماینده ای را برای بررسی دقیق تر به مدرسه طبیعت شما می فرستند. در صورت مورد تایید بودن، ایشان به دفتر مشارکت های مردمی سازمان محیط زیست در تهران (دفتر آقای محمد درویش) اعلام خواهند کرد که برای شما تاییدیه صادر کنند (عبدالحسین وهاب زاده هیچ نسبت اداری با سازمان محیط زیست ندارد بلکه به این دلیل که ایشان معرفی کننده مفهوم مدرسه طبیعت در ایران بوده اند، دفتر مشارکت های مردمی سازمان محیط زیست، به عنوان نهاد صادر کننده تاییدیه برای تاسیس مدرسه طبیعت، نظر ایشان را شرط می داند).
پس از دریافت تاییدیه از دفتر آقای محمد درویش، این تاییدیه را به محیط زیست استان و یا شهرستان خود می برید و پروانه فعالیت برای مدرسه طبیعت خود دریافت می کنید.
پس از این می توانید به صورت رسمی شروع به کار کنید.

22-mordad-ecofarm-0987533

سوالات متداول

۱٫ چقدر سرمایه برای تاسیس یک مدرسه طبیعت لازم است:
شما برای موارد زیر نیاز به سرمایه دارید (توجه: این لیست ممکن است کامل نباشد و همچنین در نهایت شما خود مسئولیت بررسی و برآورد سرمایه با توجه به شرایط خود دارید):
– سفر اولیه به یک مدرسه طبیعت (که بهتر است مدرسه طبیعت کاوی کنج در مشهد باشد) برای اینکه دیدگاهی واقعی تر از چیستی مدرسه طبیعت به دست بیاورید
– شرکت در دوره تسهیلگری مدرسه طبیعت کاوی کنج که سه روزه می باشد و در مشهد برگزار می باشد. شما باید شهریه شرکت در دوره و هزینه سفر و اقامت در مشهد را برای خود و سایر اعضای اصلی تیم تان در نظر بگیرید.
– تهیه زمین: شما ممکن است قطعه زمینی داشته باشید که متعلق به خودتان باشد و یا زمین را از خیری گرفته باشید و یا از یک نهاد دولتی. یا ممکن است زمین را رهن و اجاره کرده باشید و یا حتی خریده باشید. خود باید با توجه به شکل تهیه زمین، برآوردی از مقدار سرمایه لازم برای انجام این مورد، انجام بدهید.
– آماده سازی فیزیکی: در این لینک توضیح داده ام که چه آماده سازی های فیزیکی باید انجام شود. بستگی به شرایط زمین شما دارد که این هزینه ها چقدر باشد. ممکن است زمین شما محصور باشد و شما سرمایه گذاری ای برای این مورد لازم نباشد بکنید. شاید هم باید خود زمین تان را محصور کنید. شاید در زمین شما پیشاپیش یک ساختمان کوچک باشد و یا شاید بخواهید خودتان ساختمانی در آن بسازید و یا شاید هم تصمیم بگیرید فعلن بدون هیچ ساختمانی شروع به کار کنید.
برخی از موارد که در این لیست آورده ام، به عنوان مثال حیوانات را ممکن است با توجه به روابط خود بدون هزینه تهیه کنید و یا از نیروی داوطلب برای انجام بعضی از ساخت و سازها استفاده کنید (البته گاهی استفاده از نیروهای داوطلب منجر به دوباره کاری و صرف هزینه اضافه می شود).
خودتون باید لیست موارد مذکور در صفحه “زیرساخت فیزیکی مدرسه طبیعت” را بررسی کنید و ببنید چه مواردی برای شما ضرورت دارد و بعد خودتان با مشورت با یک فرد خبره، برآوردی از میزان سرمایه لازم برای آماده سازی فیزیکی زمین، به دست بیاورید.
– پرداخت هزینه برای سفر و اقامت فردی که برای بررسی مدرسه طبیعت تان، قبل از صادر شدن تاییدیه محیط زیست، به شهر شما می آید.
– هزینه های اداره کردن مدرسه طبیعت پس از شروع به کار رسمی و تا رسیدن به نقطه سر به سری (لحظه به هم رسیدن دخل و خرج). پس از شروع به کار رسمی شما درآمدتان از شهریه ای است که از کودکان می گیرید. در همین زمان مخارجی دارید از قبیل حقوق کارکنان، هزینه های مربوط به داوطلبان، نگهداری فضای فیزیکی مدرسه طبیعت (تغذیه حیوانات و…)، هزینه فعالیت های آگاهی رسانی درباره وجود و اهداف مدرسه تان، قبوض و سایر موارد.
در ابتدا تعداد کودکانی که به مدرسه طبیعت شما میان کمه. بعد کم کم با گذشت زمان این تعداد بیشتر می شه و درآمد مدرسه هم بیشتر می شه تا اینکه در یه نقطه، درآمد مدرسه با هزینه های مدرسه برابر می شه. شما باید مقداری پول ذخیره داشته باشین که تا رسیدن به این نقطه، بتونین هزینه های مدرسه رو پوشش بدین.

لیست بالا تنها شامل موارد عمده و ضروری می باشد. بدیهی است که موارد مختلفی را می توان به آن اضافه کرد. پیشنهاد می کنم به جمع موارد بالا ۳۰% اضافه کنید تا عدد شما به واقعیت نزدیکتر شود.

اگر برای تکمیل این لیست، پیشنهادی دارید خوشحال می شوم با من در میان بگذارید.

 

۲٫ برای تاسیس مدرسه طبیعت با چند نفر شروع کنیم؟

ساختن تیم یک فرایند است و به طور معمول در یک لحظه یا در یک مقطع انجام نمی شود.
پیشنهاد می کنم که نخواهید راه دست کم چند ماهه را چند روزه طی کنید. نظر شخصی من این است که درباره ایده و رویای خود با دوستان و همفکران خود صحبت کنید بدون اینکه پیشنهادی برای همکار شدن بدهید. پس از چند بار صحبت ببنید چه کسانی خود ابراز علاقه بیشتر می کنند و دغدغه نشان می دهند و موضوع را دنبال می کنند. افرادی که به واقع علاقمند باشند به احتمال زیاد در ابتدا در حد محدود بدون چشم داشتی برای کمک به شما و پیشبرد ایده وقت می گذارند. شما می توانید از بین این افراد، همکاران خود را گزینش کنید.

درباره تعداد افراد تیم فرض کنید که در شروع کار مدرسه طبیعت شما می خواهد در حدود ده کودک در هر جلسه پذیرش کرده باشد. اگر کودکان بالای چهار و نیم سال داشته باشند، برای هر پنج نفر دست کم یک نفر تسهیلگر لازم است. پس به طور مستقیم دو تسهیلگر برای ده کودک لازم دارید. یک نفر سوم هم لازم است که می توانیم او را سرپرست تسهیلگرها بنامیم. در صورتی که کودکی در حین حضور در مدرسه نیاز ویژه ای پیدا کند و یک تسهیلگر به طور کامل به او مشغول شود، تا زمانی که تسهیلگر به کار عادی اش بازگردد، سرپرست تسهیلگرها جای آن تسهیلگر را پر می کند. و یا ممکن است در حین کارگاه کار به خصوصی باید انجام شود به عنوان مثال به سوال یکی از مامان و باباها پاسخ داده شود، این می تواند وظیفه سرپرست تسهیلگرها باشد.

با توجه به اینکه اداره یک مدرسه طبیعت کارهای بسیاری دارد، از جمله مدیریت عمومی مدرسه، مسئولیت ارتباط با والدین و ثبت نام کودکان، نگهداری حیوانات و گیاهان و فضای فیزیکی مدرسه، حسابداری، تسهیلگری و… در مجموع به نظر می رسد، پس از شروع به کار رسمی، مدرسه طبیعت، یک تیم سه نفره را دستکم لازم داشته باشد.
این به این معنا نیست که شما در همین لحظه باید سه نفر باشید، بلکه باید در یک فرایند بده بستان و تعامل سعی کنید افراد مناسب را برای همکاری خود در آینده شناسایی کنید.

 

پیشنهاد شخصی؛ رابطه شما با سایر اعضای تیم چگونه می تواند تنظیم شود؟ شما به هر طریقی که مایل باشید می توانید نسبت خود با سایر اعضای تیم را مشخص کنید. ممکن است شما سرمایه لازم را برای انجام کار داشته باشید و سایر اعضای تیم در استخدام شما باشند. ممکن است سایر اعضای تیم انتظارات مالی و معنوی نداشته باشند و وقت و توانایی و تخصص خود را داوطلبانه یا با دستمزد ناچیز در اختیار مدرسه طبیعت بگذارند.
پیشنهاد من برای حالتی شبیه به این مثال است: شما شروع به کار می کنید و تمام سرمایه خود را که پنج میلیون تومان است، صرف هزینه کردن برای تاسیس مدرسه طبیعت می کنید و بعد از دو ماه یک نفر دوم به شما ملحق می شود که سرمایه ای ندارد ولی علاقمند به کار است و با تمام توان در خدمت ایده شروع به فعالیت می کند (و شما هم توان مالی برای پرداخت حقوق ماهیانه به فردی با این سابقه و توانمندی را ندارید) و پس از شش ماه هم یک نفر سوم به تیم ملحق شد که ده میلیون تومان سرمایه دارد و به اندازه شما هم می خواهد کار کند، حالا باید نسبت روابط خود را چگونه مشخص کنید.
روشن است که در این حالت باید سهام به نسبتی منصفانه بین این سه نفر تقسیم شود. اما این نسبت منصفانه چیست؟ چطور حقوق فرد اول که در تنهایی و سخت کوشی کار را شروع کرده است و ایده را به یک واقعیت تبدیل کرده است می تواند رعایت شود و چطور فرد دوم و سوم که وقت، انرژی، توانمندی ها و سرمایه خود را گذاشته اند و موجب رشد مدرسه طبیعت شده اند، حقوق شان رعایت می شود.
برای پاسخ به این سوال پیشنهاد می کنم کتاب بی نظیر “Slicing Pie” / قطعه کردن کیک / را از مایک مویر مطالعه کنید؛ وبسایت کتاب را اینجا ببینید. کتاب را باید از آمازون خریداری کنید (نسخه رایگان آن را من جایی ندیده ام). من این کتاب را تهیه کرده ام و خلاصه ای از آن نوشته ام و در کسب و کار اجتماعی جدیدم استفاده می کنم. من خلاصه ای از کتاب برای اعضای تیمم تهیه کرده ام. در صورت تمایل می توانم آن را با شما به اشتراک بگذارم (اصل کتاب چون در کیندل قابل خواندن است، قابلیت اشتراک گذاری ندارد).

اگر سوالی دارید با من از این طریق ارتباط برقرار کنید:
از طریق تلگرام: t.me/moqaem
از طریق ایمیل: mo . qaem [at] gmail . com

در صورت نیاز به صحبت تلفنی، می توانید از طریق لینک های بالا زمان مناسبی را هماهنگ کنیم و صحبت کنیم.

از اینکه همزمان با شما در این کهکشان هستم، خوش وقتم :)

14 comments on “ایده راه اندازی یک مدرسه طبیعت را دارید؟

  1. حسین پاسبانی می‌گه:

    سلام.
    عرض تشکر و خسته نباشید. آرزو دارم در این راه پیروز باشید و هر کمکی از دستم برآید حاضرم انجام دهم.

  2. حسین شیخی می‌گه:

    سلام و درود بر شما
    خلاصه کتاب قطعه کردن کیک چگونه تهیه کنم؟

  3. درود بر شما

    از اینکه تجربه و اطلاعات خودتون رو به اشتراک گذاشتید سپاس گزارم…

    امیدوارم شاد و سلامت باشید

  4. رحیمی می‌گه:

    سلام از به اشتراک گذاشتن اطلاعات مفیدتون ممنون. مدتیست ایده تاسیس مدرسه طبیعت رو دارم دوستان خوبی هم در این راستا به من کمک می کنن که باعث تقویت انگیزه ادامه کار در من شدند. توضیحات شما جواب بسیاری از سوالاتم رو داد و البته سوالات زیادی هم وجود دارند که باید به دنبال یافتن راهی برای برطرف کردنشان باشم. زنده و برقرار باشید.

  5. فاطمه می‌گه:

    بسیار عالی به امید روزی که در نزدیکی تمام مناطق شهری مدرسه طبیعت باشه تا همه بچه ها طعم لمس طبیعت را بچشند

  6. مریم صالح ریاحی می‌گه:

    توضیحات بسیار عالی بود برای دریافت خلاصه کتابی که فرمودین چگونه اقدام کنیم

  7. مریم صالح ریاحی می‌گه:

    ممنون از توضیحاتتون برای تهیه خلاصه کتب چه اقدامی باید انجام شود

  8. بیژن سرداری می‌گه:

    از حسن سلیقه شما در امور تربیت و آموزش نسل آینده نهایت تقدیر و تشکر دارم من هم فرهنگی بازنشسته مدرک فوق لیسانس مدیریت آموزشی دارم فوق العاده مشتاق تاسیس و فعالیت یک آموزشگاه در شهر خود هستم
    سوال نیاز به مجوز قانونی داریم توضیح دهید؟

  9. نادعلی می‌گه:

    سلام خدا قوت .برای منی که عاشقم اما اصلا شرایط آمدن سه روزه مشهد ندارم .اما سخت عاشقم چه راهی نشان میدین .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


2 + نُه =

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>