پرماکالچر چیه

پرماکالچر

به طور کلی جریان کشاورزی مخالف کشاورزی تجاری یا به زعم من خود محور / خودخواه / انسان محور رو می شه زیر این عنوان یه جورایی جا داد، فقط برای اینکه یه اسمی داشته باشیم که صداش بزنیم.

خود کلمه ترکیبی هستش از Permanent به معنی همیشگی و کلمه Agriculture به معنی کشاورزی: Perma + Culture

در حوزه دار و درخت و گیاه چی هستش که ولش کنیم چند سال و برگردیم باز هم مثل قبله؟ طبیعت: پرماکالچر هم این ایده رو داره، می گه کشاورزیی همیشگی (Permaculture) هستش که مث طبیعت باشه؛ الگوهای طبیعی / زیستی رو دنبال کنه.

برای اینکه تعریف مون رو یه جا کنیم می شه پرماکالچر (از دید ما) یعنی: تقویت و شکل دادن مجموعه ای از چرخه ها و اکوسیستم های طبیعی که از نظر کشاورزی بازده محصولی داشته باشن.

و اگر بخوام کلمه ای برای معادل فارسی اش پیشنهاد بدم یکی از اینا رو می گم: کشاورزی زیستی – کشت و کار طبیعی – کشاورزی خود به خودی، که این آخری واسه من دلچسب تره…

صفحه ویکی پدیای پرماکالچر: http://en.wikipedia.org/wiki/Permaculture

من بعد از چند سال دنبال کردن پرماکالچر به عنوان یه علاقه شخصی در سال ۱۳۹۳، ایده پرماکالچر رو با موضوع تسهیل ارتباط کودک با طبیعت (به عنوان زیر ساخت فرهنگی هر فعالیت دوستدار محیط زیست) با هم ترکیب کردم و به پارک علم و فناوری مشهد بردم. بعد از چند مرحله و حمایت برخی دوستان خوبم، موفق شدم اونها رو متقاعد کنم که این هم پرماکالچر و هم ارتباط بچه های آپارتمان نشین با عناصر طبیعی در قالب یک مزرعه شهری برای این شهر و کشور یک نیاز ضروری هستش.
الان در مرکز رشد منابع طبیعی و کشاورزی مشهد فعالیتی رو شروع کردم تحت عنوان «بوم مزرعه همرسی» که در صفحاتی جداگانه به تفصیل درباره اون صحبت می کنم.

الان برمی گردیم به صحبت درباره خود پرماکالچر؛
کشاورز پرماکالچر می دونه و روش کاری داره که در اون مسائل زیر لحاظ شدن:

– تمام عناصر داخل سیستم با هم اندرکنش (تعامل) دارند.
– اثرگذاری چند بعدی: هر عنصر مسئول انجام کارهای (کارکردهای) مختلفی است و هر کار توسط عناصر مختلفی انجام می شه.
– انرژی رو به صورت موثر و با راندمان بالا استفاده کنید. از انرژی های نو (تجدیدپذیر) استفاده کنید.
– از منابع طبیعی استفاده کنید.
– سیستم های متمرکز در مساحتی کم
– فرایندها و چرخه های طبیعی را بکاربگیرید و شکل بدهید.
– از «اثر لبه» پشتیبانی و از آن استفاده کنید (با ایجاد ساختارهای مقیاس کوچک و به بسیار پر بازده). *
- تنوع به جای تک محصولی

* زمانی که دو اکوسیستم به هم می رسند در مرزهای آنها پدیده ای رخ می دهد که به «اثر مرز» یا Edge Effect معروف است. در مرزها، تنوع زیستی (گوناگونی گونه ها) بالاتر است. ادوم می نویسد: میل به تنوع و تفاوت که در مرزهای به هم رسیدن دو جامعه، افزایش می یابد، «اثر لبه» است (به عنوان مثال در مرز جنگل نور خورشید و باد بیشتر نفوذ می کند، دما، رطوبت هوا، رطوبت خاک، شدت نور و تشعشعات موثر بر فتوسنتز همگی تفاوت می کنند و این، رشد گونه های در جستجوی فرصت را ترغیب می کند).  برای اطلاعات بیشتر به صفحه ویکی پدیای اثرلبه مراجعه کنید.

Sepp Holzer

این اصول رو از سپ هولزر Sepp Holzer نقل می کنم. کتابی داره با عنوان پرماکالچر / یک راهنمای عملی به کشاورزی و باغبانی مقیاس کوچک متمرکز. این کتاب رو می تونید از دراپ باکس ام دریافت کنید (این کتاب ۲۵۵ صفحه ای به زبان انگلیسی هستش). سپ هولزر یک کشاورز سر سخت اتریشی هستش که اسمش رو کشاورز شورشی گذاشتن. اون چند ده پیش که در حال اکتشاف روش کشاورزی خودش بود، با سرسختی در برابر قوانین و کاغذبازی های کشاورزی تجاری اتریش پایمردی می کنه و بارها کارش به دادگاه و تهدیدهای غذایی مختلف می کشه. به همین خاطر این لقب رو بهش می دن. خودش می گه که چقدر شب ها به خاطر این مسائل بی خوابی کشیده… اما دست آخر بعد از چند ده سال سیستمش به رسمیت شناخته می شه و چند کتاب از روش کارش منتشر می کنه، دانشگاه ها در مزرعه اش سمینار برگزار می کنند و کارآموزها برای کسب تجربه به اونجا میان… سپ الان به طور مرتب برای بازدیدکننده ها در مزرعه اش تور برگزار می کنه.

اگرچه من اول اسم سپ رو آوردم اما پدر پرماکالچر بیل مولیسون هستش و یک کتاب هم از ایشون به فارسی توسط جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست ترجمه شده: با همین عنوان پرماکالچر . به نظرم این کتاب برای یه سری آشنایی های کلی خوبه و برخی فصل هاش هم خیلی خوبه، خصوصن اگه با مفاهیم کشاورزی دوستدار محیط زیست تازه آشنا شدین. ولی در مجموعه به نظرم یک راهنمای عملی و کاربردی برای کسی که می خواد توی ایران به روش پرماکالچر یک مزرعه داشته باشه نیست.

پرماکالجر اثر بیل مولیسون

2 comments on “پرماکالچر چیه

  1. نفیسه می‌گه:

    سلام
    کتاب دوم رو چه نشری منتشر کرده؟

    • مُ می‌گه:

      سلام
      تهران، یاران مهر، ۱۳۹۰
      این کتاب به همت جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست و حمایت برنامه کمک های کوچک تسهیلات محیط زیست جهانی منتشر شده.
      همچنین خلاصه از این کتاب با عنوان پرماکالچر (کشاورزی پایدار) چاپ شده که توسط نشر برگ زیتون به چاپ رسیده؛ olive.publisher @ gmail . com به تلفن تلفکس: ۰۲۱-۶۶۴۷۷۲۲۴ و ۶۶۴۰۹۵۵۸

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


+ 5 = چهارده

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>